Co obxectivo de traballar na prevención e na educación, ademais no diagnóstico de tratamento das adiccións sen substancia, a área de Xuventude do Goberno Local, pon en marcha o servizo de asesoramento gratuíto con psicólogo especializado destinado a mozos e mozas de entre 16 e 35 anos. Así o anunciou o concelleiro de Xuventude, Jorge Bustos, quen sinala que “as adiccións sen substancia están aumentando moito entre a xente nova, polo que desde o Goberno local quixemos poñer en marcha este tipo de sesións confidenciais, que terán lugar de marzo a xuño, na Casa da Xuventude, e que están incluídas no programa +Xti”. Segundo explica o edil de Xuventude “ademais de axudar ás persoas con este tipo de trastornos, queremos poñer o acento na prevención destas condutas, para evitar trastornos críticos e que o que son malos hábitos rematen nunha auténtica adicción”.

A inscrición para recibir este tipo de atención xa está aberta, polo que poderase solicitar cita previa para asistir a estas sesións gratuítas, que terán lugar os luns e xoves, de 18.00 a 20.00 horas, na Casa da Xuventude, durante os próximos catro meses. Entre outros comportamentos nocivos se informará das causas, efectos e tratamento de adiccións sen substancia, que poden derivar nas adiccións ao xogo, ás redes sociais, ás compras, aos videoxogos ou aos ximnasios, dando lugar á denominada vigorexia. Tamén se abordarán as formas de detectalas, as consecuencias que producen nas persoas, os tratamentos e as vías para detelas.

Iván Pico é o psicólogo, especializado neste tipo de comportamentos, encargado de atender ás sesións confidencias na Casa da Xuventude, e sinala ao respecto que “este tipo de adiccións sen substancia teñen en común que son actividades e comportamentos cotiás, que chegamos a converter en adicción e que, ao longo prazo, impiden levar unha vida plena e normal, porque trátase de comportamentos que, en moitos casos, veñen inducidos pola propia sociedade“. Pico coincide ao destacar o incremento que se está a detectar neste tipo de adiccións comportamentais. De feito, os últimos informes e estudios da Organización Mundial da Saúde indican que unha de cada catro persoas sufre este tipo de trastornos da conduta, relacionados coas adiccións sen substancia.

Prevención e educación 

Nesta actividade, incluída no programa +Xti desenvolvido pola área de Xuventude do Concello de Lugo coa colaboración do Ministerio de Sanidad, a través do Plan Nacional sobre Drogas, se prestará especial atención á prevención deste tipo de trastornos a través da educación e da formación. Neste sentido, o psicólogo social Iván Pico explica que “unha porcentaxe moi alta da poboación abusa, por exemplo, das redes sociais; e ese comportamento abusivo tan estendido pode dar pé a que a xente caia nunha auténtica adicción. Temos que educar para facer ver eses comportamentos anómalos, que son propensos a caer na adicción e que moitas veces funcionan como vía de evasión a problemas de base”, pero que rematan en ludopatía, compras compulsivas, vigorexía ou ciberadicción, entre outro tipo de trastornos.

Por iso, desde a área de Xuventude se traballará moito na prevención deste tipo de comportamentos, a través da “reflexión, da educación e co desenvolvemento do pensamento crítico, como ferramentas útiles para afrontar estes trastornos de conduta que axudarán a tomar mellores decisións”, sinala Iván Pico.

Últimos informes sobre adiccións comportamentais

Cada ano, o Ministerio de Sanidad elabora, a través do Plan Nacional Sobre Drogas, enquisas e informes. Por unha banda o EDADES, enquisas sobre alcol e outras drogas, e por outra, o ESTUDES, enquisas sobre o uso de drogas en Ensinanzas Secundarias en España. Neste sentido, e tomando os datos que se publican en ambos estudios de 2024, fálase das distintas adiccións comportamentais, e de entre todas elas a que máis admisións de tratamento xera é o trastorno por xogo (82%), seguida a moita distancia dos trastornos por uso compulsivo de internet, móbiles ou dispositivos electrónicos (9,3%). Sen embargo, este tipo de adiccións sen substancias non precisan en ocasións de tratamentos ao uso, aínda que o comportamento nocivo e perigoso é habitual. Este é o caso doutras adiccións relacionadas, por exemplo, con compras (16,4%) así como as do uso de internet, móbil, dispositivos electrónicos ou redes sociais en conxunto (15,6%) e os trastornos de alimentación, que supoñen un maior peso en mulleres; sendo maior en homes as adiccións relacionadas co xogos de azar, o sexo e aquelas específicas do uso de videoxogos.

Respecto ás cuestións sociais ou de saúde, o 21,8% presentan patoloxía dual (un diagnóstico de saúde mental) diferente á adicción polo que é admitido a tratamento. Ademais, infórmanse distintas consecuencias asociadas á adicción comportamental, sendo estas principalmente, conflitos familiares (26,6%), problemas económicos (25,1%) e problemas de saúde (16,9%).

Xogo on line: en canto ao xogo on line, segundo a enquisa EDADES, en 2024 o 5,5% da poboación de 15 a 64 anos xogou durante o último ano (5,3% en 2022). Como en edicións anteriores a porcentaxe que xoga on line é maior nos homes (8,2%) que nas mulleres (2,7%), e é máis frecuente entre as persoas máis novas, descendendo a súa prevalencia a medida que aumenta a idade. Ademais, o xogo que predomina entre os homes segue sendo as apostas deportivas (40,2%). Pola súa banda, segundo o ESTUDES, a poboación de estudantes de 14 a 18 anos a prevalencia de xogo de azar on line no último ano alcanzou o máximo desde o inicio da serie (9,4% en 2021 fronte a 10,7% en 2023), sendo moi superior no caso dos homes (17,1%) que no das mulleres (4,3%). Eeste tipo de conduta increméntase segundo aumenta a idade, sendo nos estudantes de 18 anos onde máis incrementou (15,3% en 2021 a 18,8% en 2023).

Xogo presencial: está moito máis estendido xa que, segundo a esquisa EDADES, máis da metade da poboación de 15 a 64 anos, participou neste tipo de xogos de azar no último ano. Tamén os informes do ESTUDES sinalan o mesmo, pero cando se trata de falar de xogo problemático, é maior para aqueles que xogan on line, fronte aos que xogan de xeito presencial.

En 2023, a enquisa ESTUDES reflicte que existe un 4% de alumnos de entre 14 e 18 anos que poderían presentar xogo problemático, sendo maior entre os mozos (6,0%) que entre as mozas (2,0%). Este risco aumenta a maior idade, crecendo ata o 8,3% entre os estudantes de 18 anos. En canto ao tipo de xogo que presenta maior risco de xogo problemático segue sendo o xogo de azar on line (23,5%) pero incrementou en maior medida no caso de xogo de azar presencial (18,2% en 2021 e 20,5% en 2023).

Uso de internet: respecto ao uso de internet, os datos da enquisa EDADES indican que en 2024 un 3,7%, da poboación de 15 a 64 anos realizou un posible uso problemático de internet. Este valor case non presenta diferencias por sexo, pero si por idade alcanzando o seu máximo entre os de 15 a 24 anos (11,7%) e pasando a ser residual entre os maiores de 55 anos (0,9%). Mentres, na enquisa ESTUDES 2023 obtense que, o predominio dun posible uso problemático de internet entre a poboación de estudantes de 14 a 18 anos (20,5%) reduciuse respecto a 2021 (23,5%), sendo superior entre as mulleres (25,9%).

Videoxogos: no que respecta ao posible trastorno por uso de videoxogos, descenden ata o 5,1% os estudantes de 14 a 18 anos que poderían presentalo (7,1% en 2021), pola diminución deste indicador no caso dos mozos (ao pasar dun 11,3% a un 7,7%) a pesar de seguir sendo moi superior que no caso das mozas (2,5%).

Criptomoedas e bolsa de valores: unhas das cuestións que pon de manifesto esta enquisa é o interese xeneralizado polo impacto que poden ter as tecnoloxías financeiras na nosa sociedade, unha vez analizada a influencia que ten na poboación xeral de España de 15 a 64 anos o xogo en criptomoedas e na bolsa de valores. A prevalencia de xogo no último ano sitúase no 0,4% e o 0,3% respectivamente, o que mostra que teñen un alcance residual a nivel xeral. En ambos os casos son actividades que atopan algo máis de adeptos entre os homes, e no caso das criptomoedas tamén entre os máis novos.

Para solicitar cita previa neste servizo, os interesados e interesadas poden dirixirse desde hoxe mesmo á Casa da Xuventude ou chamar ao número de teléfono 982 297 444. As sesións serán individuais, gratuítas e confidenciais, e se desenvolverán os luns e xoves dos vindeiros catro meses.

Audio

• O concelleiro de Xuventude, Jorge Bustos, sobre o asesoramento psicolóxico e adiccións á sustancias | Descargar mp3